YAPILAN araştırmalara göre, dünyada her yıl ortalama 2,2 milyon insan işe bağlı sebeplerle hayatını kaybetmektedir. Yine dünyada her yıl ortalama 268 milyon çalışanın iş ile ilgili kazalar, 160 milyon çalışanın ise işe bağlı hastalıklar sonucu zarara uğradığı bilgisi yer almaktadır. Ülkemizde ortalama yıllık 80 bin civarında iş kazası meydana gelmekte ve bu kazaların sonucunda 1.000 civarında çalışan hayatını kaybetmektedir.
Neler iş kazası sayılmaktadır?
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda nelerin iş kazası sayılacağı teker teker sayılmıştır. Buna göre:
İş kazası;
a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle veya görevi nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa, yürütmekte olduğu iş veya çalışma konusu nedeniyle işyeri dışında,
c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) Emziren kadın sigortalının, çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır” şeklinde tanımlanmıştır.
Bu nedenle grizu patlaması iş kazası olup, Mustafa Kemal Paşa ilçesindeki kömür maden ocağında meydana gelen olay da söz konusu kanun çerçevesinde değerlendirildiğinde iş kazası sayılmaktadır. Bir olayın SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilmesi halinde; iş kazasına maruz kalan kişinin sigortalı olup olmadığına bakılmaksızın, kendisi için gerekli tüm sağlık yardımları, yeterli prim ödeme gün sayısı aranmaksızın SGK tarafından yapılmakta; ayrıca çalışamadığı, istirahatlı kaldığı sürece de SGK tarafından kendisine istirahat parası ödenmektedir. İstirahat parası; hastanede yatarak tedavi görme ile evinde istirahat etmeye göre değişmektedir. Çalışan, iş kazası sonucu hastanede yatarak tedavi görüyorsa; işvereni tarafından SGK’ya bildirilen veya aralarında anlaştıkları brüt ücretinin yarısı tutarında; evinde istirahat ediyorsa üçte ikisi oranındaki tutar SGK tarafından çalışana ödenmektedir. Çalışanın asgari ücretten SGK’ya bildirildiğini varsayarsak; yatarak tedavi görmesi halinde 346,5 TL, evinde istirahat etmesi halinde 462 TL alacaktır.
Tüm okuyucularımın ve Kocaeli halkının yeni yılını kutlarım.
Uzmanınız Recep Akçakaya sorularınızı yanıtlıyor
Geliriniz 243 TL’nin altında ise yeşil kart, üstünde ise gelirinize göre GSS primi ödersiniz
SORU: Sayın Akçakaya, ben özel bir şirkette çalışmakta iken ekonomik kriz sebep gösterilerek işten çıkarıldım. Şu anda çalışmıyorum. İşsizlik sigortası ödeme sürem de sona erdi. Eşim ve iki çocuğum var, kendimin, eş ve çocuklarımın GSS’sini nasıl karşılayacağım. Emekliliğime 2 yıl gibi bir süre var, açıklarsanız sevinirim. Hasan Kazanoğlu
CEVAP: Sayın okurum, bu konuda SGK İl Müdürlüğüne müracaat ederek Gelir Testi yaptırmanız gerekiyor. Yapılacak gelir testi sonucuna göre:
— Birlikte ikamet ettiğiniz ailenin geliri ve aile bireyi sayısına göre kişi başına düşen aylık gelir tutarı 31.01.2010 gününe kadar geçerli rakamlara göre,
- 243 liradan az ise yeşil kart alırsınız,
- 243 ile 729 arasında ise ayda 29.16 lira,
- 729 ile 1458 arasında ise ayda 87.48 lira,
- 1.458 liradan çoksa ayda 175 lira,
GSS (Genel Sağlık Sigortası) primi ödeyerek sağlık hizmeti alacaksınız. GSS primi ödeyerek sağlık yardımı alırken, devlet hastaneleri, üniversite hastaneleri ve SGK ile sözleşmeli özel hastanelere gidebilirsiniz.
Askerlik borçlanması ile bir yıl önce emekli olabilirsiniz
SORU: Sayın Recep Bey, ben 04.04.1965 doğumluyum. 15 Haziran 1988’de Bağ-Kur’lu oldum. Halen Bağ-Kur ödemeye devam ediyorum. Ne zaman emekli olurum? Askerlik borçlanması yaparsam daha önce emekli olabilir miyim? (18 ay askerlik yaptım) açıklarsanız memnun olurum. Mümtaz Akoğlu
CEVAP: Sayın okurum, Emekli olmak için; 25 tam yıl prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla 50 yaşınızı dolduracağınız 4 Nisan 2015 tarihinde emekli olabilirsiniz. Şayet askerliğinizi (18 ay kabul edilmiştir) Bağ-Kur başlangıç tarihinden önce yapmışsanız borçlanmanız halinde, prim ödemenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 49 yaşınızı dolduracağınız 4 Nisan 2014 tarihinde emekli olabilirsiniz.