SON günlerde, "sigortada boşluk doldurması olur mu?" diye çok soru geliyor. Sorulardan birincisi sigortalı olunmadığı halde geriye doğru belli bir süre için para ödeyip bu süreyi kazanma şeklinde, ikincisi ise sigortalı olunan iki tarih arasındaki sigortasız süreyi kazanabilme isteği şeklindedir.
Bu gün için sigortada boşluk doldurma, yani geriye doğru sigortasız süreleri sigortalı olarak kazanma mümkün değildir.
Borçlanmaların durumu
Askerlik borçlanması, doğum borçlanması gibi borçlanılabilecek süreler kanunda sayılmış olup, bu süreler kişilerin sigortalı olarak çalışabileceği halde çalışamadan geçirdikleri sürelerdir ve yasa ile bu sürelerin borçlanılması imkanı verilmiştir.
SSK yönünden
SSK’da boşluk doldurma mümkün değildir. Aksine, hizmet akdine istinaden fiili çalışma önemlidir. Fiili çalışma olmadığının SGK tarafından tespiti halinde dahi sigortalı görünülen günler iptal edilmekte, SGK’ya ödenen primler gelir kaydedilmektedir.
Bağ-Kur yönünden
Bağ-Kur’da durum biraz farklı ve uygulama geriye doğru primlerin ödenmesi sanki sigortada boşluk doldurulduğu şeklinde görüntü vermekte ve sigortalılarca kişinin “boşluklarını ödediği” şeklinde değerlendirilebilmektedir.
Bağ-Kur’da sigortalıların vaktinde kayıt ve tescil yaptırmamaları ve sigortalılığa ilişkin belgelerini zamanında ibraz etmemelerinden dolayı daha sonra yaptıkları işlemler nedeniyle böyle bir durum ortaya çıksa da, bu boşluk doldurma değildir.
Bağ-Kur’lu için burada olan şudur, önceki döneme ilişkin ödenmemiş sigorta primlerinin toplu olarak ödenmesidir.
İsteğe bağlı sigorta yönünden
İsteğe bağlı sigortada durum biraz değişiktir. İsteğe bağlı sigortada kişilerin fiili çalışması olmadan aylık olarak isteğe bağlı sigorta primi ödenmekte ve bu süreler kazanılmakta, diğer taraftan da SGK’nın sağlık yardımlarından yararlanılmaktadır.
5510 öncesi gerek SSK’nın gerekse Bağ-Kur’un isteğe bağlı sigortalılığında benzer şekilde 3 ayın üzerinde prim ödenmemesi durumunda isteğe bağlı sigorta sona eriyor ve ancak tekrar başvuru şartı ile başvuru tarihinden sonrası için tekrar ödeme yapılabiliyordu.
5510 sayılı yasadan sonra isteğe bağlı sigorta uygulamasında son 12 ayın primi bir defada ödenebiliyor. Yani 15 aylık ödenmemiş sigortalılık süresinden ilk 3 ay ödenemeyecek, son 12 ayın prim borcu ödenebilecektir.
Bu uygulama önemli bir kolaylık getirmektedir. Yani isteğe bağlı sigortanızı bir buçuk yıl ödeyemediniz. Ekonomik durumunuz elverdi, 3 ay hariç 12 aylık olan prim borcunuzu gecikme zammı ile birlikte öder, 360 gün prim elde edersiniz. Bu demek ki bir yıl önce beklemeden emekli olma hakkını kazandırır. Okurlarımıza, bu konularda SGK il merkez müdürlüklerine müracaatla bilgi almalarını öneririm.
Uzmanınız Recep Akçakaya
sorularınızı yanıtlıyor
5 bin 525 günle 48 yaşında
emekli olursunuz
Soru; Sayın Akçakaya. Ben 01.01.1974 doğumluyum. SSK’ya ilk girişim 08.07.1991’dir. Toplam gün sayım 5 bin 480’dir. Yeni reform yasasına göre ne zaman emekli olurum? Açıklarsanız sevinirim. Öznur SAKA
Cevap; Sayın okurum, yeni Sosyal Güvenlik Kanunu emeklilik yaşınızı etkilemeyecek. 08.07.1991 olan SSK başlangıcınıza göre eski yasada olduğu gibi 20 yıl sigortalılık, 08.07.2011 tarihinde 48 yaşında, 01.01.2022’de ve 5 bin 525 günü tamamladığınızda emekli olabileceksiniz. Yani 20 yılınızı doldurduktan sonra yaşınızın dolmasını beklemek zorundasınız veya çalışmaya devam edeceksiniz.
*****
İsteğe bağlı sigortalılığın sona ermesi
Soru; Sayın Recep Bey, ben isteğe bağlı sigortaya devam etmekteyim. Ancak çalışmak zorundayım. İşe girersem isteğe bağlı sigortam sona erer mi? Hangi durumlarda sona erer? Açılarsanız memnun olurum. Halide UZUN
Cevap; Sayın okurum, isteğe bağlı sigortalılıktan çıkış dilekçesinin kurum kayıtlarına girdiği tarihten önceki primi ödenmiş son günü takip eden günden başlayarak sona erer. Ayrıca emekli olmak için başvuranların, aylığa hak kazanmış olmak şartıyla talep tarihinden itibaren sigortalılığı sona erer. İsteğe bağlı sigortaya prim öderken zorunlu olarak çalışmaya başlayanların da isteğe bağlı sigortalılığı çalışmaya başladığı tarihte son bulur. Örneğin; isteğe bağlı sigortaya prim öderken vergi mükellefi olan kişinin sigortalılığı vergi mükellefi olduğu gün son bulur. Yine isteğe bağlı sigortalı 4-A sigortalısı olarak bir işveren yanında çalışmaya başlarsa yine isteğe bağlı sigortalılığı sonra erecektir.